Web Sayfaları Yapay Zeka Tarafından Nasıl Bulunacak? — llms.txt ve JSON-LD Rehberi

2024’ten bu yana yapay zeka dünyası kökten değişti. ChatGPT artık sadece bir sohbet robotu değil — web’de gezinip size en güncel bilgileri getiren bir asistan. Perplexity, Google Gemini, Claude ve daha onlarca AI modeli, kullanıcıların sorularını yanıtlamak için sürekli olarak web sitelerini tarıyor ve analiz ediyor.

Peki bu sistemler sizin web sitenizi ne kadar iyi anlıyor? Bir kullanıcı “Bodrum’da günlük tekne turu” diye sorduğunda, ChatGPT sizin işletmenizi önerebiliyor mu? Perplexity sitenizdeki fiyat bilgilerini doğru aktarabiliyor mu? İşte bu soruların cevabı, AI discoverability (yapay zeka keşif edilebilirliği) kavramında gizli.

AI Discoverability Nedir?

AI discoverability, bir web sitesinin yapay zeka sistemleri tarafından bulunabilir, anlaşılabilir ve kullanılabilir olma derecesidir. Klasik SEO (arama motoru optimizasyonu) Google’a hitap ederken, AI discoverability ChatGPT, Perplexity, Gemini gibi LLM’lere (Large Language Models) hitap eder.

Aradaki fark şu: Google bir sayfayı index’lerken tüm HTML’i tarar, bağlantıları takip eder ve karmaşık bir sıralama algoritmasıyla sonuçları belirler. LLM’ler ise çok daha farklı çalışır:

Doğal Dil Anlayışı: LLM’ler sayfanızı bir insan gibi “okur” ve anlamını kavrar. Ama yine de yapılandırılmış veriye ihtiyaç duyarlar.
Bağlam Bütünlüğü: Sitenizdeki bilgilerin tutarlı olması gerekir. Bir sayfada “10:00-18:00” yazıp başka sayfada “09:00-19:00” yazarsanız, AI kafası karışır.
Özet Çıkarma: LLM’ler sitenizden bilgi alıp kullanıcıya özet olarak sunar. llms.txt bu özeti sizin kontrol etmenizi sağlar.

llms.txt — LLM’lere Sitenizin Kılavuzunu Verin

llms.txt, web sitenizin kök dizinine eklenen bir metin dosyasıdır. Tıpkı robots.txt’nin arama motorlarına yol göstermesi gibi, llms.txt de yapay zeka modellerine sitenizin içeriğini özet olarak sunar.

Nasıl Görünür?

İşte gerçek bir llms.txt örneği:

# Simge Yachting | Bodrum & Yalıkavak Lüks Yat Kiralama

> Simge Yachting — 1990'dan beri Bodrum, Yalıkavak'ta lüks gulet kiralama.

## Company
- **Name:** Simge Yachting
- **Location:** Yalıkavak, Bodrum, Muğla, Türkiye
- **Phone:** +90 532 681 74 63
- **Email:** simgeyachting2@gmail.com
- **Languages:** Turkish, English, Italian

## Services
- Günlük Tekne Turları (Daily Boat Tours)
- Mavi Yolculuk (Blue Cruise — weekly)
- Yemekli Tekne Turları (Dinner Cruises)
- Yunan Adaları Turları (Greek Islands Tours)

## Key Pages
- [Ana Sayfa](https://simgeyachting.com/)
- [Teknemiz](https://simgeyachting.com/teknemiz)
- [Günlük Tekne Turları](https://simgeyachting.com/gunluk-tekne-turlari)
- [İletişim](https://simgeyachting.com/iletisim)

Neden Önemli?

ChatGPT’nin web’de gezinme (browsing) özelliği, llms.txt’yi otomatik olarak tarar
LLM’lere sitenizin resmi özetini sunar — onların kendi başlarına çıkardıkları özet yerine
Tüm önemli sayfalarınızı tek bir dosyada listeleyerek AI’ya yol haritası verir
Kurulumu 5 dakikadan kısa sürer, bakımı neredeyse yoktur

Nasıl Oluşturulur?

Web sitenizin kök dizinine (public/ klasörü) bir llms.txt dosyası oluşturun
İşletme adı, kısa açıklama ve iletişim bilgileriyle başlayın
Tüm hizmetlerinizi listeleyin
Tüm önemli sayfalarınızı bağlantılarla listeleyin
Deploy edin ve siteniz.com/llms.txt adresinden kontrol edin

JSON-LD Structured Data — AI’ya Bağlam Verin

llms.txt sitenizin içindekiler tablosu ise, JSON-LD structured data sitenizin detaylı kimlik kartıdır. Schema.org standartlarını kullanarak web sayfalarınıza yapılandırılmış veri eklemenin en modern yöntemidir.

En Kritik JSON-LD Şemaları

1. LocalBusiness (Yerel İşletme)

İşletmenizin adı, adresi, telefonu, çalışma saatleri, puanı ve sosyal medya linklerini içerir. ChatGPT bir işletme sorulduğunda bu veriyi kullanır.

{
  "@context": "https://schema.org",
  "@type": "LocalBusiness",
  "name": "Simge Yachting",
  "telephone": "+905326817463",
  "address": {
    "@type": "PostalAddress",
    "addressLocality": "Yalıkavak",
    "addressRegion": "Bodrum",
    "addressCountry": "TR"
  },
  "aggregateRating": {
    "@type": "AggregateRating",
    "ratingValue": "4.7",
    "reviewCount": "40",
    "bestRating": "5"
  },
  "priceRange": "€€€€"
}

2. FAQPage (SSS)

Sık sorulan soruları yapılandırılmış formatta sunar. Perplexity ve ChatGPT, SSS şemasını kullanarak kullanıcılara doğrudan yanıt verir.

{
  "@context": "https://schema.org",
  "@type": "FAQPage",
  "mainEntity": [
    {
      "@type": "Question",
      "name": "Günlük tur kaç saat sürüyor?",
      "acceptedAnswer": {
        "@type": "Answer",
        "text": "Turlarımız 10:00-18:00 arası 8 saat sürmektedir."
      }
    }
  ]
}

3. BreadcrumbList (Ekmek Kırıntısı)

Sayfanın site içindeki konumunu gösterir. AI’ya sayfanın bağlamını anlaması için yardımcı olur.

{
  "@context": "https://schema.org",
  "@type": "BreadcrumbList",
  "itemListElement": [
    { "@type": "ListItem", "position": 1, "name": "Ana Sayfa", "item": "https://simgeyachting.com" },
    { "@type": "ListItem", "position": 2, "name": "Günlük Turlar", "item": "https://simgeyachting.com/gunluk-tekne-turlari" }
  ]
}

Hemen Bugün Yapabilecekleriniz — 10 Adımda AI Discoverability

Web sitenizin kök dizininde (public/) llms.txt dosyası oluşturun
llms.txt’ye işletme adı, açıklama, iletişim bilgileri ekleyin
Tüm önemli sayfalarınızı llms.txt’de listeleyin
Ana sayfaya LocalBusiness JSON-LD şeması ekleyin
Hizmet sayfalarınıza FAQPage şeması ekleyin
İç sayfalarınıza BreadcrumbList şeması ekleyin
robots.txt ve sitemap.xml’iniz olduğundan emin olun
Sitenizin Google Search Console’da kayıtlı olduğunu doğrulayın
Sayfalarınızın 404 vermediğini test edin
llms.txt’nizi güncel tutun — yeni sayfa ekledikçe burayı da güncelleyin

Sonuç

Yapay zeka destekli arama, giderek büyüyor. ChatGPT’nin haftalık 400 milyon aktif kullanıcısı var ve bu kullanıcıların büyük bir kısmı artık Google yerine AI asistanlarına soru soruyor. Perplexity, Google Gemini, Claude ve daha niceleri… Bu platformlarda görünür olmak için hazırlıklı olmanız gerekiyor.

Neyse ki hazırlık çok basit: bir llms.txt dosyası ve sağlam bir JSON-LD yapısı. Toplamda 30 dakikadan kısa sürede sitenizi AI dostu hale getirebilirsiniz.

Simge Yachting’de Ne Yaptık?

Gerçek bir vaka olarak, Simge Yachting sitesinde şu adımları uyguladık:

✅ llms.txt dosyası oluşturuldu — tüm hizmetler, sayfalar ve iletişim bilgileri listelendi
✅ LocalBusiness JSON-LD eklendi — adres, telefon, çalışma saatleri, 4.7 puan ve 40 yorum
✅ FAQPage şemaları — tüm hizmet sayfalarında SSS yapılandırıldı
✅ BreadcrumbList — iç sayfalarda navigasyon şeması eklendi
✅ Çoklu dil desteği — Türkçe, İngilizce ve İtalyanca içerik

Siz de web sitenizi kontrol edin. siteniz.com/llms.txt adresine gidip dosyanın var olup olmadığını test edin. Sayfa kaynağında JSON-LD yapısını arayın. AI çağında görünür olmak için geç kalmayın!